|
 Pechowe upadki zdarzają się zwłaszcza zimą. Jeden nieostrożny krok na chodniku pokrytym lodem i po chwili już leżysz na ziemi. Skutki tego bywają różne. Niektóre sama usuniesz, inne zaś tylko z pomocą lekarza.
Możesz znacznie ograniczyć dolegliwości, jeśli po odniesieniu kontuzji będziesz właściwie postępować. Poprawne zdiagnozowanie problemu oraz szybka i stosowna do urazu doraźna pomoc ograniczą obrzęk, zasinienie ciała, zapobiegną powikłaniom, a także przyspieszą gojenie się uszkodzonych tkanek. Przy stłuczeniach, skręceniach trzeba jak najszybciej oziębić chore miejsce. Jeśli doznałaś urazu ręki, musisz natychmiast zdjąć biżuterię - by nie upośledzała krążenia krwi, gdy pojawi się obrzęk. Z tego samego powodu zdejmij obuwie, gdy np. skręcisz staw skokowy. Nie usiłuj jednak leczyć się samodzielnie w każdej sytuacji. W przypadku zwichnięcia i złamania kości niezbędna jest pomoc ortopedy. Do tego specjalisty zgłoś się także wtedy, gdy po 1-2 dniach dolegliwości nie zmniejszają się, wręcz nasilają. Uraz może być znacznie poważniejszy niż ci się wydaje (np. pęknięcie łękotki, złamanie kości).
Chroń się przed poślizgiem
1. Noś buty na niskim obcasie, z antypoślizgową podeszwą i wysoką cholewką, która usztywni nogę w kostce.
2. Uważaj na płytki z terakoty ułożone przed wejściem do sklepów, instytucji - gdy są mokre, stają się śliskie jak lód.
3. Zachowaj wielką ostrożność podczas marznącej mżawki, która zamienia chodniki w lodowisko. Jeśli już musisz wyjść z domu, poruszaj się wolniutko, małymi kroczkami. Idź po trawniku, jeśli znajduje się obok chodnika (chropowate źdźbła trawy zapewniają nieco lepszą przyczepność).
4. Unikaj noszenia ciężkich siatek. Objuczona jak wielbłąd będziesz miała spory kłopot z utrzymaniem równowagi, gdy się poślizgniesz.
5. Regularnie ćwicz. Mocne mięśnie i więzadła zmniejszają ryzyko kontuzji.
Skręcenie
To częściowe lub całkowite naderwanie więzadła, czyli mocnej, elastycznej tkanki wiążącej kości stawu, a czasami także uszkodzenie torebki stawowej. Objawami skręcenia jest ból podczas poruszania się, opuchlizna, zasinienie i podwyższona temperatura ciała w miejscu urazu.
Co trzeba zrobić Najpierw przyłóż lód lub użyj preparatu chłodzącego w sprayu - to zapobiegnie opuchliznie, uśmierzy ból oraz ograniczy wielkość krwiaka. Potem zrób chłodny, tzw. wysychający (czyli nie pod ceratką) okład z roztworu Altacetu lub octu. Po kilku godzinach od upadku posmaruj staw żelem o przeciwzapalnym, przeciwobrzękowym działaniu (np. Naklofen, Ibalgin Sport, Dip Rilif) - to przyspieszy gojenie się chorych tkanek i zmniejszy ból. Skręcony staw lekko usztywnij bandażem elastycznym lub tzw. stabilizatorem.
Złamanie
Objawami są silny ból, zniekształcenie kończyny, ograniczenie ruchów lub niemożność ich wykonywania, nieprawidłowa ruchomość ręki lub nogi.
Co trzeba zrobić Postaraj się unieruchomić kończynę, by nie doszło do dalszego przemieszczania się złamanych kości i uszkodzeń naczyń krwionośnych i nerwów. W przypadku kontuzji barku, ramienia, przedramienia, rękę trzeba umieścić na temblaku, najlepiej zrobionym z trójkątnej chusty. Nogę należy unieruchomić, usztywniając dwa sąsiednie stawy kijem (w przypadku złamania kości udowej powinien sięgać powyżej biodra) lub przywiązując zdrową kończynę do chorej. Najlepiej jednak od razu wezwać pogotowie ratunkowe.
Ważne Przed przybyciem specjalisty nie należy jeść ani pić, bo w przypadku złamania niekiedy bywa konieczne przeprowadzenie operacji.
Zwichnięcie
Jest groźniejsze od skręcenia, bo kości tworzące staw przemieszczają się względem siebie i tracą styczność. Często dochodzi do uszkodzenia torebki stawowej i więzadeł. Ból, zasinienie i obrzęk są duże. Zarys stawu jest zniekształcony, a jego ruchy zniesione (nie ma tego przy skręceniu).
Co trzeba zrobić Zgłoś się do ortopedy, który nastawi staw i unieruchomi go. Niekiedy bywa konieczne nastawienie operacyjne. Zanim trafisz do specjalisty, możesz unieruchomić kończynę, kładąc np. rękę na temblaku, a kostkę lekko usztywniając bandażem.
Ważne Bladość, ochłodzenie, drętwienie kończyny wymagają szybkiego kontaktu ze specjalistą - powikłaniem urazu są uszkodzenia nerwów, naczyń krwionośnych.
Stłuczenie
Podczas zimowych upadków najczęściej stłuczeniu ulegają tkanki miękkie barku, kolan, biodra, okolicy kości ogonowej. Typowe objawy to ból, opuchlizna, krwiak.
Co trzeba zrobić Schłodź miejsce urazu, bo zimno obkurcza uszkodzone naczynia krwionośne, co hamuje wypływ krwi. Zapobiega też obrzękom. Zrób kompres z zimnej wody lub pokruszonych kostek lodu włożonych do foliowej torebki owiniętej w ściereczkę (lodu nie wolno przykładać bezpośrednio do skóry, żeby nie doszło do jej odmrożenia). Po 20-30 minutach zdejmij okład na kwadrans, a potem przyłóż go jeszcze 2-3 razy. Zamiast okładów możesz zastosować chłodzące preparaty w sprayu, np. Altacet Ice. Potem warto zastosować środki z heparyną, np. Lipohep, Heparin. Zmniejszają obrzęk i stan zapalny, przyspieszają znikanie krwiaków i sińców.
Źródło: Naj
|
